İnterseksüel ŞaLaLa

cinsiyet ve cibilliyetin kaygan zemini

İnterseks Farkındalık Günü kutlu olsun!

14713792_1565346013491142_1347776495051352678_n

Türkiye’nin en büyük LGBTİ portalı Kaosgl.org’da yayınlanan röportajımız…

Bugün 26 Ekim İnterseks Farkındalık Günü. Gün anlamını Boston’da 26 Ekim 1996 tarihinde gerçekleştirilen dünyadaki ilk interseks protestosundan alıyor.

İnterseks Farkındalık Günü için Türkiye’deki interseks aktivistlerden Şerife Yurtseven ve Belgin İnan ile konuştuk.

İlk olarak soralım, interseks farkındalığı neden önemli?

Belgin: İnterseks farkındalığı önemli çünkü interseksler cinsel azınlıklar içerisinde görünürlüğü en az olan grup. Bu son yıllarda dünya çapında az da olsa kırılmaya başladı, bu da İnterseks Farkındalığı Günü gibi özel çabalar sonucunda oldu. Bu yıl Birleşmiş Milletler “Özgür ve Eşit” kampanyası çerçevesinde BM bünyesinde ilk kez interseksle ilgili bir video yayınlandı, bu da interseks farkındalığı günü için hazırlanan bir şey. Bu yazının devamını oku

“İnterseks gençler herkes gibi tam ve kaliteli bir yaşam sürebilir”

Uluslararası LGBTQI Gençlik ve Öğrenci Örgütü IGLYO, İnterseks Farkındalık Günü’nde interseks gençlerin kendi deneyimleri hakkında konuştuğu bir video yayınladı.

 

Videoyu izlemek için tıklayın

İnterseks gençlerin, interseks görünürlüğünü artırmak için kendi deneyimleri hakkında konuştuğu “Biz buradayız” videosu IGLYO tarafından OII Europe ve İnterACT Youth’un katkısıyla yayınlandı.

Kısa ancak etkileyici bir film olan Biz Buradayız boyunca genç interseks kişilerinin deneyimlerinin altı çiziliyor. Film, diğer interseks gençlere yönelik damgalama ve izolasyonu azaltmayı amaçlıyor. Filmdeki mesaj oldukça açık: “İnterseks genç kişiler de herkes gibi tam ve kaliteli bir yaşam sürebilir” Bu yazının devamını oku

Arafta değil her taraftayız!

Yazı: Zeynep Keskin

12191519_1641648366091864_8394825761991352784_nÖncelikle interseks farkındalığından ne anladığımız  “farkındalığın” içini ne şekilde doldurduğumuz önemli diye düşünüyorum.

İnterseks bireyler hayatlarının bir döneminde mutlaka hastaneyle tanışıyor, ikili normatif düzen bizi buna zorluyor; kadın ya da erkek değilseniz, “normal” değilsiniz, eril tıp mantığına göre de “hasta” yapıda bireylersiniz. “Hasta” ve düzeltilmesi gereken yapılara sahipsiniz; sizin penisinizin veya klitorisinizin boyuna, memenizin ne derece büyük olacağına tıp karar veriyor. Eril tıbbın dahilinde ve doktorlarca, yaşadığınız sosyal çevrede ve kültürel ortamda “interseks” olmak zorlu süreçleri kapsıyor. Bu yazının devamını oku

Intersex activism in Turkey

Intersex_flag.svgŞerife and Belgin talk with Kaos-GL about the situation of intersex people in Turkey, bodily interventions without consent and the influences of these on activism.

You can read this interview also on http://intersexday.org/en/intersex-activism-turkey/

Why is intersex awareness important?

Belgin: Intersex awareness is important because intersex people are the most invisible sexual minority group. This is changing nowadays thanks to efforts like Intersex Awareness Day. On this year’s awareness day, as part of the UN “Free & Equal” campaign, a video about intersex has been published for the first time.

Intersex problems originate from invisibility, secrecy, shame and unawareness. Society, governments and even medical professionals don’t know the problems and needs of intersex people. Our right of self-determination is violated, intersex individiuals are condemned to secrecy and silence, so it’s essential to create awareness about intersex. Bu yazının devamını oku

İnterseksler ruh sağlığının neresinde?

12195870_1638839566372744_8342681083515937876_n

İnterseks unicorn

Yazı: Belgin İnan

10 Ekim günü Dünya Ruh Sağlığı Günü’ydü. Genel anlamıyla toplumun ruh sağlığı üzerine çeşitli laflar söylendi, sorunlara değinildi ancak ciddi sıkıntılar yaşadığı halde istediği yardıma ulaşamayan bir kitle bu günde de yine unutuldu. İnterseks bireylerin toplumun genelinden daha fazla ruh sağlığı sorunları yaşadığı istatistiklerle ortaya konmuş durumda. Bunun sebebi ise kesinlikle interseks durumlarının insanın ruh sağlığını bozam fiziksel ya da kimyasal etkileri bulunması değil, böyle bir şey yok. İnterseks bireylerin psikolojik sorunları daha fazla yaşıyor olmasının tek sebebi toplum. Bu yazının devamını oku

Nepal’de interseks olarak büyümek…

İnterseks erkek Esan Regmi: “Bizde yanlış olan bir şey yok. Böyle doğduk ve böyle kabul edilmeliyiz. Herkes gibi hayatımızı yaşamamıza izin verilmeli, haklarımız verilmeli!”

Dünyada lezbiyen, gey, biseksüel ve trans hak mücadeleleri sık sık gündeme gelse de interseks bireyler hakkında hala çok az şey biliniyor. Geçtiğimiz aylarda bir sivil toplum örgütü olan Blue Diamond Society Nepal’in ilk ulusal çapta interseks buluşmasını düzenledi. Buluşmanın öncülüğünü interseks bir erkek Esan Regmi yaptı. Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS), Esan Regmi ile bir söyleşi gerçekleştirerek Nepal’deki interseksleri ve interseks hareketinin durumunu sordu. Bu yazının devamını oku

6 maddede “interseks kadın” olmak

Bu yıl Kadıköy ve Şişli belediyeleri kapsayıcılık adına çok güzel bir jest yaptı: 8 Mart billboardlarında interseks kadınların da adı geçiyor. Muhtemelen bugüne kadar pek çok kişi interseks sözcüğünü hiç duymamıştır, duyanlar da “İnterseksi biliyorduk da bir de kadınlısı mı oluyor bunun?” diye düşünebilir. Bu listede buna biraz açıklık getirmeye çalışacağım.

Öncelikle şunu belirtmem gerek; interseks kadınların tamamı bu şekilde düşünmüyor olabilir, kendi adıma konuşacağım ama bugüne kadar zorla bir kimlik kutusu içine hapsedilmekten çok çekmiş, o yüzden de hepsine mesafeli duran birisi olarak benim kendimi kadın olarak nitelememin en büyük sebebi kadınlarla aynı sosyal problemleri yaşıyor olmam. Milan Kundera “İktidar sizi nerenizden yaralıyorsa orası kimliğiniz olur” der. Kadınlığımdan da yaralandım ve kimliklerimden birisi haline geldi. Benim için toplumsal cinsiyet bundan pek de fazlası değil ama diğer interseks kadınlar için farklı olabilir.

Bu yazının devamını oku

Salyangozlar Sevişirken Ne DüŞünür ?

*Aşağıda paylaştığımız yazı National Geographic dergisinden alıntıdır.Yabancı kaynaktan türkçeye çeviri bir yazıdır. Yayımlanma tarihi :03/07/2015.

Salyangozların yavaş seks hayatı biz basit insanların alışık olmadığı dinamikler içeriyor.
Belli belirsiz, yumuşak bir dokunuşla başlıyor her şey. Bir dokunaç, ikircikli ve ümitli, yavaşça uzanarak havada asılı kalıyor. Bir anlık duraksama. Tenin tene değişi. Biri diğerini yavaşça okşuyor, yakınlaşıyor. Sonra özenle sarılıyorlar, birbirlerini okşuyor, inceliyor, sarmaş dolaş oluyorlar. Hareket ettikçe parlıyor ikisi de. Ve salyangoz oldukları için her şey çok yavaş gelişiyor. Sürtünme, haz, tüm bu yoğunluk… Salyangozları seks yaparken seyretmek olağanüstü güzel. İlk cinsel birleşmesini yaşamaya çalışan Chip adlı bahçe salyangozu gibi. 

 Bahçe salyangozları açık havada –bahçe teraslarında, ormanların açıklıklarında– sevişiyor. Ve bunu bir, iki, üç saat boyunca sürdürüyor. Alakarga, sarı asma kuşu, kurbağa, yılan, kır faresi, fare, böcek gibi onları yemek isteyecek hayvanlar tarafından görülmesine aldırmadan gökyüzünün altında çiftleşiyorlar. Salyangozların çabuk kaçma şansı yok, o yüzden bu kadar ortalıkta olmak tehlikeli, hem de çılgınca tehlikeli. Neler oluyor? Onları böylesine vurdumduymaz yapan, birbirlerine böylesine derinden saplantılı hale getiren şey ne? Cevaplardan biri şu: Salyangoz cinselliği çok karmaşık. Salyangozların seks yaparken düşünecek çok şeyi var. Çünkü salyangozlar hermafrodit. 

 Yani sizlerden (hermafrodit olmayan insanlardan) farklı olarak bahçe salyangozları, aynı anda hem bir erkek gibi sperm üretiyor hem de dişi gibi yumurta taşıyor.

Bu durum hem bir avantaj hem de sorun. Tennessee’li biyoloji profesörü David George Haskell bir keresinde ormanda yere çömelip sizin biraz önceki videoda gördüklerinizin aynısını –cinsel birleşme sırasında bir çift salyangoz– izlemişti. Onun farkı aksiyonu büyüteç yardımıyla bir metre kadar uzaktan seyretmiş olmasıydı. Salyangozların ruh halini fark etmişti. The Forest Unseen adlı kitabında, uzun süren ön sevişmenin ve cinsel ilişkinin, ateşli olduğu kadar diplomatik incelikte bir koreografisi olduğunu da yazıyor. Salyangozlar birbirinin üzerine çıkmıyor, daireler çiziyor. “Yavaşça pozisyon alıyorlar, daima geri çekilmeye ya da farklı bir yerleşime hazırlar.” Cinsellikleri yoğun, coşkulu, yükseliş, durgunluk ve yeniden yükseliş, “evlilik anlaşmasının koşulları üzerine bir konferans.” Neyin müzakeresini yapıyorlar?

Salyangozlar da dahil çoğu hayvanın spermi bol, üretmesi kolay ve boşaltması eğlenceli. O yüzden cinsel ilişki sırasında salyangozların ikisinin de bunu yapmaya çalıştığını düşünüyor insan.

Buna karşılık yumurta sınırlı ve üretmesi zor ve bu nedenle de değerli. Yumurta kesenizi öyle herkesin döllemesine izin veremezsiniz. Haskell’in düşüncesine göre, salyangozlardan biri diğerinde “hastalık kokusu” alırsa içine girmeye hazır oluyor ama kendi içine girilmesine hiç mi hiç yanaşmıyor. Hiçbiri değerli yumurtalarının hasta bir baba tarafından döllenmesini istemiyor. Bu yüzden alıcı durumundaki salyangoz kavitesini eşine kilitlerken, bu arada kendisi onun içine girmeye çalışıyor. Bu durum diğer hayvanda kızgınlık, şaşkınlık ve hatta haksızlık duygusu uyandırabiliyor.

“Hermafroditlerde,” diye yazıyor Haskell, “bireylerin sperm almaya karşı gardını korurken bir taraftan da eşini döllemeye çalışması nedeniyle çiftleşme tedirginlik yüklü hale geliyor.” Seks açısından açıklamak gerekirse, dört zihinli iki salyangoz karmaşık bir cinsel ilişkiye yol açıyor. “Salyangozların bu kadar ikircikli olmasının nedeni işte bu,” diye düşünmüştü Haskell ormanda onları izlerken. Karar vermeleri gereken çok şey var.

Hermafrodit Bolluğu

Neden hermafrodit olunuyor? Bunlardan çok var mı? İşte size bir sürpriz; hermafroditler her yerde.Bitki aleminin yüzde sekseni hem tohum (polen) hem de yumurta (ovül) üretiyor, hem alıcı hem verici oluyor ve bu da onları hermafrodit yapıyor. Hava yağışlı ve soğuk olduğunda polenleme yapmak için arılara güvenilmeyeceğini öğrendiklerinden, “iş başa kalınca biz bunu kendimiz de yaparız” türü bir yedek plan geliştirmişler.

Genel olarak hayvanların cinsiyetleri oluyor, erkek ve dişi olarak ayrılıyorlar. Ancak Stanford biyoloji profesörü Joan Roughgarden, The Genial Gene adlı kitabında bir hesap yapıyor. Hayvanlar aleminin yüzde 75’ini oluşturan ve hermafrodit olmayan böcekleri bir tarafa bırakırsak, elimizde “….tüm hayvan türleri içinde 1/3 oranında hermafrodit tür” kaldığını yazıyor. Büyük bir hermafrodit yüzdesi bu.  

Yani Kimler Hermafrodit?

Pek fazla önem verdiğimiz hayvanlardan değil bunlar (parazit, bağırsak kurdu, yıllık balığı, papağanbalığı, müren, kaya midyesi, solucan, tenya ve daha nicesi) ama cinsiyetleri alışılmışın dışında. Yaşamları boyunca hem verici hem alıcı olabiliyorlar ya da taraf değiştirebiliyorlar. “Sonuçta,” diye yazıyor Roughgarden, “tüm bitkiler ve hayvanlar ele alındığında hermafrodik olan türlerin sayısı, dişisi ve erkeği olan türlere eşit. Ve bu cinsiyet biçimlerinin herhangi birini “standart” olarak değerlendirmek mümkün değil.Erkek/dişi durumunun doğanın tercihi olduğunu düşünenlerin doğaya bakmadığını söylüyor Roughgarden. Ve hatta daha da ileri gidiyor.

Cinsiyetler mi Önce Geldi Hermafroditler mi?
“Hermafrodit mi yoksa erkek/dişi mi daha önce ortaya çıkmıştı?” diye merak ediyor Roughgarden. Gerçekten hayvanlar cinsiyetlerini kazanmadan önce hermafrodit olarak ortaya çıkmış olabilir mi? Böyle bir şey nasıl yaşanmış olabilir? Roughgarden, meslektaşı Priya Iyer ile birlikte hazırladığı bir rapordan bahsediyor.
İlk hayvanların muhtemelen hem sperm hem de yumurta taşıyıcılar olarak ortaya çıktığını, alt gruplardan birinin penisi boşluğa sokma, spermi hedefe nişan alma ve yöneltmede çok ustalaşmış olabileceğini öne sürüyorlar (araştırmacılar buna “adrese teslim” adını veriyor). Bunu öyle büyük bir başarıyla yapıyorlardı ki giderek daha az yumurtaya ihtiyaç duymaya başlamışlar ve sonuçta sperm nişancısı, veya günümüzdeki adlarıyla “erkek” haline gelmişlerdi.
Bu gelişme sonucu diğerleri, spermden tamamen vazgeçerek yumurtalarını korunaklı köşelerde saklamaya odaklanma ve böylece “dişi” durumuna gelme şansını elde etmişti. Böylece giderek daha fazla sayıda hayvan cinsiyet sahibi olmayı kendileri için bir avantaj olarak görmeye başlamıştı.
Ayer ve Roughgarden böyle bir şeyin yaşanıp yaşanmadığından tam emin değil. Var olan kanıtlara göre öykünün “iki yöne doğru” çekilebileceğini söylüyorlar.
Alternatif görüş ise hayvanların en başında Adem ile Havva misali cinsiyetlere ayrılmıştı ama elverişsiz durumlarda istisnalar yaşanıyordu. 

 Örneğin bir grup hayvan düşünelim, örneği somutlaştırmak için de adına salyangoz diyelim. Tür olarak bir facia atlatıyorlar, korkunç bir hastalık, buzul çağı, yeni bir güçlü yırtıcı ya da belki bir yanardağ patlaması.

Ve böylece elimizde tek bir birey kalır, yalnızdır, üreme olasılıklarını araştırmaktadır, etrafta dolaşmakta, biriyle, üreyebileceği herhangi biriyle karşılaşmayı ümit etmektedir ve çok ama çok uzun stresli bir dönemin sonunda en sonunda aradığı şeyi bulur. Giderek yakınlaşır, heyecan doruktadır.Ama kur yapacak kadar yakına gittiğinde birdenbire fark eder ki –hayır, olamaz– onun da cinsiyeti aynıdır…

Burada yavru olanağı yok. Böyle bir durum yüzde elli olasılıkla yaşanıyor (istatistiklere göre ihtimal bu). Artık böyle bir durumda erkek/dişi ayrımı dostunuz değil düşmanınızdır. Şimdi bir hermafrodit, ihtiyacınız neyse hemen o olan bir erkek/dişi salyangoz için neler vermezdiniz. Bir hermafroditle (yine istatistiklere göre) her zaman yavru yapabilirsiniz. Dünya varmış! Belki de böyle bir şey yaşanmıştı. Cinsiyet farklılığı, yavru edinmeye yaramadığı zaman (ve anne baba olarak orada bulunmak zorunda olmadığınızda) ortadan kalkıyor.

Hangi öykü doğru? Bilmiyoruz. Belki de tek öykü, doğanın esnek olduğu. Cinsiyet fayda sağladığında cinsiyetiniz oluyor. Sağlamadığında, olmuyor. İnsan olarak unuttuğumuz şey flörtleşmek, birleşmek, yavru yapmak için bir sürü yol olduğu. Dünya kur yapma yollarıyla dolu. 

“İnterseks bedenler patolojikleştiriliyor”

insAyrımcılık Karşıtı Sempozyum’da konuşan İnterseks Örgütü Avrupa’dan Ins A Kromminga, “Zorunlu ameliyat ve hormonlarla intersekslerin cinsel doğalarına saldırılıyor” dedi.

Kaos GL Derneği, Türk Tabipler Birliği (TTB), Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD), Ankara Tabip Odası (ATO) ve Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Ankara Şubesi’nin (SES) düzenlediği 4. Ayrımcılık Karşıtı Sempozyum’un ikinci gününün son oturumunda LGBTİ’lerin sağlığa erişim hakkında Avrupa deneyimleri tartışıldı. Bu yazının devamını oku

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği “Free&Equal” çalışması sonuç bildirgesi

SONUÇ BİLDİRGESİ

*Aşağıdaki metin Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi’nin bildiri metnidir.

Çeviri: Evrim Bal

United_nations_flagİNTERSEKS

 İnterseks Ne Demektir ?

İnterseks insanlar ; genital organlar , kromozom yapısı, gonadlar  vb. açısından tipik dişi ve erkek  özelliklerini tam olarak göstermeyen cinsiyet karakteristiğiyle doğan insanlardır.

İnterseks kelimesi doğuştan gelen ve çok çeşitli farklı bedensel varyasyonları tanımlamak için kullanılan ortak şemsiye bir  terim ve tanımlamadır.

Bazı durumlarda interseks durumu doğuş anında farkedilebilir ama bazı durumlarda ise ergenliğe kadar anlaşılamayabilir.

Bazı kromozomal interseks varyasyonları (çeşitleri)  ise fiziksel olarak görülemeyebilir(anlaşılamayabilir).

Uzmanlara göre ,  nüfusun % 0.05’i ila % 1.7’si arası birey interseks özellikleriyle doğmaktadır. Bu rakamın oransal olarak  kızıl saçlı doğanlarla benzer olduğu tespit edilmiştir.ohchr-logo

İnterseks olmak , o kişinin biyolojik cinsiyet karakteristiğiyle ilişkilidir. Ancak o kişinin cinsel oryantasyonundan(yöneliminden) ve cinsiyet kimliğinden bağımsız bir olgudur. İnterseks bir kişi heteroseksüel(düz cinsel) , eşcinsel (gay veya lezbiyen) ,biseksüel veya aseksüel olabilir. Ve kendini kadın veya erkek veya her ikisi birden olarak tanımlayabilir. Ya da hiç birisi olarak tanımlamaz. Bu , o kişinin tercihidir.

Intersex_flag.svgBedenleri çoğunluktan farklı görünebildiği için interseks çocuklar veya interseks yetişkinler genellikle yaftalamaya veya dışlanmaya , küçük düşürülmeye maruz kalabilmektedirler. Ayrıca sağlık haklarından faydalanamama veya bedensel bütünlüklerine yönelik ihlâller gibi durumları içeren  çok çeşitli insan hakları ihlâllerine maruz kalabilmektedirler. Zoraki yapılan ilaç tedavileri ve bedensel eziyetlere maruz kalabilmekte ve ayrımcılığa uğrayarak eşitlik hakkından faydalanamayabilmektedirler. Bu yazının devamını oku